Tradycje Instytutu Technologii Nafty sięgają roku 1945, w którym to roku utworzono Instytut Naftowy. W roku 1958 trzy Zakłady tego Instytutu, zajmujące się problematyką przerobu ropy naftowej, przeniesiono do dużego noweczesnego kompleksu laboratoriów w Krakowie i podporządkowano Ministerstwu Przemysłu Chemicznego jako Centralne Laboratorium Technologii Nafty. W roku 1963 Centralne Laboratorium przekształcono, w działający do dnia dzisiejszego Instytut Technologii Nafty, podnosząc go równocześnie do rangi państwowego instytutu naukowo - badawczego. Pierwszym dyrektorem Instytutu Technologii Nafty został prof. Stefan Niementowski, uczeń i asystent prof. Stanisława Pilata.

Działalność naukowo - badawcza Instytutu Technologii Nafty obejmuje wszystkie dziedziny przerobu ropy naftowej, począwszy od opracowania nowoczesnych metod analitycznych, poprzez doskonalenie procesów technologicznych, aż do badania, testowania i kwalifikowania do obrotu towarowego wszystkich produktów naftowych.

Dysponując nowoczesnym wyposażeniem, wysoko wykwalifikowaną załogą oraz wieloletnim doświadczeniem, Instytut Technologii Nafty jest doskonale przygotowany do rozwiązywania najbardziej skomplikowanych problemów polskiego przemysłu rafineryjnego.

Instytut Technologii Nafty stale współpracuje z wieloma organizacjami badawczymi i przemysłowymi zarówno w Polsce jak i na całym świecie.

Działalność Instytutu Technologii Nafty stanowi istotny krok w kierunku integrowania Polski z Krajami Europejskiej Wspólnoty.